تکنولوژی‌های جدید آسانسور در ایران و جهان

صنعت آسانسور در سال‌های اخیر با پیشرفت‌های چشمگیری همراه بوده است. از آسانسورهای هوشمند تا سیستم‌های کم‌مصرف، این فناوری‌ها نه‌تنها ایمنی و راحتی را افزایش داده‌اند، بلکه تحولی اساسی در طراحی ساختمان‌ها ایجاد کرده‌اند. در این مقاله، به جدیدترین فناوری‌های آسانسور در ایران و جهان می‌پردازیم و بررسی می‌کنیم که این نوآوری‌ها چگونه زندگی روزمره ما را تغییر خواهند داد.

۱. آسانسورهای هوشمند (IoT و هوش مصنوعی)

🔹 فناوری اینترنت اشیا (IoT) در آسانسورها

• پیش‌بینی خرابی قبل از وقوع: سنسورهای هوشمند وضعیت قطعات را بررسی می‌کنند و قبل از خرابی، هشدار می‌دهند.
• مدیریت از راه دور: امکان کنترل و مانیتورینگ آسانسور از طریق موبایل یا کامپیوتر فراهم شده است.
• بهینه‌سازی مصرف انرژی: سیستم‌های هوشمند، زمان‌های کم‌ترافیک را تشخیص داده و در مصرف برق صرفه‌جویی می‌کنند.

🔹 هوش مصنوعی (AI) در مدیریت ترافیک آسانسور)

• پیش‌بینی شلوغی ساختمان: الگوریتم‌های هوش مصنوعی، زمان‌های اوج استفاده را پیش‌بینی و تعداد کابین‌های فعال را تنظیم می‌کنند.
• مسیریابی هوشمند: در ساختمان‌های بزرگ، آسانسورها مسیر بهینه را برای کاهش زمان انتظار محاسبه می‌کنند.

📌 وضعیت در ایران: برخی شرکت‌های پیشرو مانند آسانسورهای البرز و شیندلر ایران شروع به استفاده از سیستم‌های IoT کرده‌اند، اما هنوز به‌صورت گسترده پیاده‌سازی نشده است.

۲. آسانسورهای مغناطیسی (Magnetic Levitation یا MagLev)

🔹 نحوه کار:

این آسانسورها بدون کابل و چرخ‌دنده کار می‌کنند و با استفاده از میدان مغناطیسی حرکت می‌کنند (مانند قطارهای MagLev).

🔹 مزایا:

• سرعت بسیار بالا (تا ۲۰ متر بر ثانیه – تقریباً ۳ برابر آسانسورهای معمولی).
• کاهش مصرف انرژی (بدون اصطکاک مکانیکی).
• بی‌صدا و بدون لرزش.

📌 وضعیت در جهان: شرکت‌هایی مثل توسن (Thyssenkrupp) آلمان اولین آسانسورهای MagLev را در برج‌های بلند آزمایش کرده‌اند.
📌 وضعیت در ایران: هنوز در مرحله تحقیق است و به‌دلیل هزینه بالا، استفاده تجاری ندارد.

۳. آسانسورهای بدون موتورخانه (Machine-Room-Less یا MRL)

🔹 ویژگی‌ها:

• موتور داخل چاهک نصب می‌شود و نیاز به اتاق موتور جداگانه نیست.
• فضای مفید ساختمان افزایش می‌یابد.
• کاهش هزینه‌های نصب و نگهداری.

📌 وضعیت در ایران: این فناوری در پروژه‌های نوساز ایران (مثل برج‌های شمال تهران) در حال استفاده است.

۴. آسانسورهای خورشیدی (Solar-Powered Elevators)

🔹 نحوه کار:

• از پنل‌های خورشیدی برای تأمین بخشی از برق استفاده می‌کنند.
• در مواقع قطعی برق، باتری‌های پشتیبان فعال می‌شوند.

📌 وضعیت در جهان: در کشورهای اروپایی و ژاپن رواج دارد.
📌 وضعیت در ایران: در برخی پروژه‌های سبز (مانند مجتمع‌های اکولوژیک) آزمایشی استفاده شده است.

۵. آسانسورهای چندجهته (Multi-Directional Elevators)

🔹 انقلابی در معماری!

• این آسانسورها می‌توانند هم عمودی و هم افقی حرکت کنند.
• برای شهرهای آینده و ساختمان‌های عظیم (مثل برج‌های هزارطبقه) طراحی شده‌اند.

📌 پیشتازان جهان: شرکت توسن (Thyssenkrupp) با پروژه «Multi» این فناوری را معرفی کرده است.
📌 وضعیت در ایران: هنوز در مرحله تحقیقاتی است.

۶. فناوری‌های ایمنی پیشرفته

✅ سیستم‌های ضدزلزله: در صورت وقوع زلزله، آسانسور به نزدیک‌ترین طبقه رفته و درب باز می‌شود.
✅ تشخیص چهره و دسترسی بیومتریک: جایگزین کلیدهای قدیمی شده است.
✅ درب‌های ضدآتش: در صورت آتش‌سوزی، از گسترش دود جلوگیری می‌کنند.

📌 وضعیت در ایران: برخی برج‌های مدرن (مثل برج میلاد) از این سیستم‌ها استفاده می‌کنند.

۷. وضعیت ایران در مقایسه با جهان